Đi dọc phố Nguyễn Văn Huyên vào một buổi chiều nắng nhẹ, giữa hàng loạt tòa nhà mang gam màu kính xám, kính xanh quen thuộc của kiến trúc đô thị hiện đại, bỗng có một công trình khiến người đi đường phải ngước nhìn lâu hơn vài giây: những đường gờ phào chỉ chạy ngang dọc trên mặt tiền, những ban công uốn lượn với lan can chạm khắc, và một bố cục đối xứng nghiêm ngắn gợi nhớ đến những cung điện châu Âu trong sách lịch sử. Đó là cảm giác mà nhiều người có khi lần đầu đứng trước Hanoi Signature – một tòa tháp căn hộ được giới thiệu lấy cảm hứng từ chính Cung điện Versailles của nước Pháp, đặt giữa lòng một thủ đô đang vận hành theo nhịp sống rất khác với những gì từng diễn ra trong cung đình thế kỷ mười bảy.
Versailles: một ngôn ngữ kiến trúc của quyền lực và sự đối xứng tuyệt đối
Để hiểu vì sao một chủ đầu tư lại chọn Versailles làm nguồn cảm hứng, cần nhìn lại bản chất của chính công trình gốc. Cung điện Versailles, được xây dựng và mở rộng dưới thời vua Louis XIV, không chỉ là một dinh thự, mà là một tuyên ngôn kiến trúc về quyền lực tuyệt đối: mọi trục nhìn, mọi hàng cột, mọi ô cửa đều được tính toán đối xứng hoàn hảo qua một đường trục trung tâm, thể hiện sự kiểm soát và trật tự tuyệt đối của triều đình. Phong cách kiến trúc cổ điển Pháp pha trộn với tinh thần Ý cổ điển, vốn là nguồn cảm hứng cho Hanoi Signature, đặc trưng bởi hệ thống phào chỉ phân tầng mặt đứng, các đường viền cửa sổ được nhấn bằng phù điêu, và một mái có thể vát góc kiểu mansard – tất cả nhằm tạo cảm giác bề thế, trang nghiêm nhưng vẫn có chiều sâu trang trí tinh xảo ở cận cảnh.
Khi một ngôn ngữ kiến trúc sinh ra để phục vụ một cung điện nằm ngang, trải rộng trên một khu vườn mênh mông, được “dịch” sang một tòa tháp căn hộ cao vài chục tầng theo chiều thẳng đứng, đó là một bài toán thiết kế không đơn giản – và cũng chính là phần thú vị nhất khi phân tích công trình này.
Bài toán kỹ thuật: nén một cung điện nằm ngang vào một tòa tháp thẳng đứng
Khác với một cung điện trải dài theo mặt bằng, một tòa nhà chung cư buộc phải phát triển theo chiều cao để tối ưu số lượng căn hộ trên một diện tích đất giới hạn – tại Hanoi Signature, khu đất chỉ rộng khoảng gần năm nghìn mét vuông nhưng phải chứa hơn hai trăm bốn mươi căn hộ trải trên nhiều tầng. Để vẫn giữ được tinh thần đối xứng và phân tầng trang trí đặc trưng của kiến trúc cổ điển Pháp – Ý trên một khối tháp cao, các kiến trúc sư thường phải chia mặt đứng công trình thành nhiều dải ngang rõ rệt: phần khối đế thường được trang trí dày đặc nhất với các chi tiết phào chỉ lớn, cột giả và mái hiên, phần khối thân được lặp lại các họa tiết ban công và khung cửa theo một nhịp điệu đều đặn lên cao, còn phần mái thường được xử lý với đường viền hoặc chi tiết nhấn để công trình không bị “cụt” một cách thô cứng khi nhìn từ xa.
Điểm đáng chú ý về mặt kỹ thuật xây dựng là các chi tiết phào chỉ, gờ chỉ và ban công theo phong cách này thường được mô tả là chạm khắc thủ công, tinh xảo trên từng chi tiết nhỏ – một phương pháp thi công đòi hỏi nhiều công sức và chi phí nhân công cao hơn rất nhiều so với việc lắp ráp module kính cường lực hàng loạt như phần lớn các tòa tháp văn phòng hay chung cư hiện đại xung quanh. Đây cũng là lý do giải thích phần nào vì sao mức giá bán tại dự án này được định vị ở một phân khúc rất cao trên thị trường: chi phí cho một mặt đứng nhiều chi tiết trang trí luôn cao hơn đáng kể so với một mặt đứng kính phẳng tối giản.
Một lựa chọn ngược dòng trong thời đại kính và thép
Nhìn rộng ra bối cảnh chung của thị trường bất động sản cao cấp hiện nay, xu hướng phổ biến nhất vẫn là kiến trúc tối giản, sử dụng kính cường lực và đường nét sạch, gọn. Việc một dự án lựa chọn đi theo hướng hoàn toàn ngược lại – dày đặc chi tiết, mang hơi thở hoàng gia châu Âu cổ điển – là một quyết định định vị có chủ đích, nhằm tạo ra sự khác biệt thị giác rõ rệt giữa hàng loạt công trình mang diện mạo tương tự nhau. Khi phần lớn các tòa tháp xung quanh đều phản chiếu bầu trời qua những tấm kính lớn, một mặt đứng có độ sâu trang trí, có bóng đổ từ các đường gờ chỉ, sẽ luôn tạo ra một điểm nhấn thị giác khó bị hòa lẫn.
Vị trí: một cuộc đối thoại thú vị giữa cổ điển châu Âu và di sản văn hóa Việt
Một chi tiết khiến vị trí của căn hộ Hanoi Signature trở nên đáng chú ý là sự lân cận với công viên Nghĩa Đô rợp bóng cây xanh và Viện Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam – nơi lưu giữ và trưng bày văn hóa của các dân tộc Việt Nam. Đặt một công trình mang ngôn ngữ kiến trúc hoàng gia Pháp – Ý ngay cạnh một thiết chế văn hóa tôn vinh bản sắc dân tộc bản địa tạo ra một sự đối lập thú vị về mặt thị giác và văn hóa đô thị: hai câu chuyện kiến trúc hoàn toàn khác nhau cùng tồn tại trên một trục đường, mỗi bên kể một phần khác của câu chuyện đa dạng văn hóa mà một đô thị lớn như Hà Nội đang chứa đựng.
Sự đa dạng bên trong: mười phong cách nội thất cho một khối kiến trúc thống nhất
Nếu mặt ngoài công trình được giữ thống nhất theo một ngôn ngữ cổ điển xuyên suốt, bên trong từng căn hộ lại được giới thiệu với khoảng mười phong cách thiết kế nội thất khác nhau, từ tân cổ điển đến các hướng đương đại hơn, cho phép người mua lựa chọn không gian sống theo đúng gu cá nhân mà không phải đồng nhất hóa toàn bộ thiết kế trong nhà theo phong cách mặt ngoài công trình. Đây là một giải pháp thiết kế hợp lý: ngôn ngữ kiến trúc cổ điển ở mặt ngoài tạo nên bản sắc nhận diện cho cả tòa tháp, còn không gian nội thất riêng của từng gia đình vẫn được giữ quyền tùy biến.
Lời kết: một công trình được xây để không thể nhầm với công trình khác
Việc tái hiện tinh thần của một cung điện hoàng gia Pháp lên một tòa tháp căn hộ tại Hà Nội là một thử nghiệm kiến trúc không dễ thực hiện, đòi hỏi sự cân bằng giữa việc giữ đúng tinh thần trang trí cổ điển và việc vẫn phải tuân theo logic kết cấu, công năng của một công trình cao tầng hiện đại. Dù người xem có thể tranh luận về việc một ngôn ngữ kiến trúc châu Âu thế kỷ mười bảy có phù hợp với khí hậu và bối cảnh đô thị Hà Nội hay không, không thể phủ nhận rằng đây là một lựa chọn định vị rõ ràng: giữa một thành phố đang dần phủ kín bởi những mặt kính giống nhau, Hanoi Signature chọn cách để lại một dấu ấn khó lẫn, bằng chính những đường nét trang trí mà người ta phải dừng lại để nhìn thêm một lần nữa.
Bài viết tổng hợp và phân tích dựa trên thông tin thiết kế, kiến trúc được công bố công khai về dự án Hanoi Signature (số 6 Nguyễn Văn Huyên, Cầu Giấy, Hà Nội). Thông tin về chủ đầu tư, tiến độ và mức giá có thể đã thay đổi theo thời gian; độc giả nên liên hệ trực tiếp đơn vị phân phối chính thức hiện tại để được cập nhật chính xác nhất.